Những "hạt sạn" trên truyền hình

Những  “hạt sạn” trên truyền hình

 

            Khi xem Người dẫn chương trình trên HTV 9 tối 21/ 8/ 06 tôi nghe một thành viên của ban giám khào phê bình một người dự thi là phải chú ý đến từ ngữ khi dẫn chương trình. Vấn đề này “ chạm” đến bức xúc của tôi từ bấy lâu nay.

 

           Thật ra trên TV có rất nhiều “hạt sạn” chữ nghĩa mà nhà đài thường cho bạn xem đài “ăn”. Và khi nghe thường xuyên thì trở thành quen tai. Bởi vậy chẳng trách gì người dự thi nói sai từ ngữ.( Họ nhập tâm bởi cái sai của người đi trước.( Chứ có học trường lớp nào đâu?) Chứng tỏ là người đã từng dẫn chương trình vừa mới phê bình thí sinh xong thì ngay lúc ấy ông ta cũng sai liên tiếp mấy lần chính cái lỗi anh ta vừa mới phê bình thí sinh)

     

          Sau đây là vài “ hạt sạn” trong nhiều “hạt sạn” mà tôi thường phải “ăn” trên TV:

 

Phương án & Đáp án:

               Theo từ điển tiếng Việt của UB-KHXH Việt Nam do nhà xuất bản KHXH- Hà Nội xuất bản năm 1980:

     

 Phương án: Dự kiến về cách thức trình tự tiến hành công việc trong hoàn cảnh điều kiện nhất định nào đó.

    

  Đáp án: Bản giải đáp được chuẩn bị trước cho một vấn đề thường là cho chủ đề thi.

 

       Như vậy phương án có thể là một công trình một dự án một ý tưởng một hoạch định được phát thảo để bàn bạc thực hiện và nó có thể có hiệu quả hoặc không có hiệu quả hợp lý hoặc bất hợp lý thành công hoặc không thành công. Còn đáp án là một vấn đề cụ thể được xác định và khẳng định đúng. Trong câu hỏi có nhiều đáp án theo dạng A B C D thì có đáp án đúng hoặc đáp án sai. Khi trả lời giống với vấn đề mà ban tổ chức đã xác định chính xác từ trước thì gọi là đáp án đúng. Không giống thì đáp án sai.

       Rõ ràng phương án và đáp án có ngữ nghĩa khác nhau hoàn toàn. Thế mà người dẫn chương trình trên VTV thường hay nhầm lẫn cặp từ này từ lâu mà chẳng có ai nói năng gì cả. Kể cả chương trình có tính giáo dục.

       Ví dụ: Lê Hoàn quê gốc ở đâu?

        Người dẫn trình nói:

            Phương án A: Hà Nam

            Phương án B: Thanh Hóa

            Phương án C: Ninh Bình

            Phương án D: Hà Nội

       Người dự thi trả lời phương án A là phương án đúng.

       ( Một điều cụ thể được khẳng định như thế mà gọi là phương án?! )

 

Phạm lỗi & Bị phạm lỗi:

             Cầu thủ A đá cầu thủ B què giò. Trọng tài rút thẻ đỏ đuổi cầu thủ A ra sân. Người dẫn chương trình nói: A là người phạm lỗi. Còn B bị phạm lỗi và đội của B được hưởng cú đá phạt. Tại sao lại có kiểu nói theo dạng” Passive voice” của tiếng anh như vậy? Trong trường hợp muốn nhắc lại đến cầu thủ B là tác nhân làm cho cầu thủ A phạm lỗi thì phải nói B làm cho A phạm lỗi mới đúng chứ!

      

 Phạm lỗi: Mắc phải điều cần tránh. Phạm khuyết điểm phạm sai lầm.( tự điển UB-KHXH)

           

 Bị: Từ hiển thị chủ thể chịu sự tác động của việc không hay là đối tượng của động tác hành vi không có lợi đối với mình. ( tự điển UB-KHXH)

           

A phạm lỗi:  A là chủ thể mắc phải điều cần tránh ( phạm lỗi)

                                A  là chủ ngữ

                               Phạm lỗi là động từ ( vị ngữ) là định ngữ cho chủ thể đứng trước nó.

           

B bị phạm lỗi: B phải chịu trách nhiệm của hành động phạm lỗi

                                   B  là chủ ngữ

                                   Bị phạm lỗi  là vị ngữ

             Bị phạm lỗi là định ngữ cho chủ thể (B) đứng trước nó.

             (Nhưng B có phạm lỗi đâu mà người dẫn chương trình gán trách nhiệm cho B.)

             Trong trường hợp này phạm lỗi hay bị phạm lỗi thì chỉ có cáo buộc cho A mà thôi.

 

             V  hay  D:

                    “ Mời quí dị nghe dự báo thời tiết hôm nay ngày mai. Dùng bắc bộ có mưa dài nơi. Dùng…” Đó là tin dự báo thời tiết của HTV. Có thể dễ nghe đối với người dân sinh ra ở miền Nam nhưng thật là khó chịu với những người dân sinh ra ở xứ khác. Có thể nhà đài cho rằng như thế mới bình dân hoặc để dân địa phương dễ hiểu. Nhưng chẳng lẽ đài truyền hình Huế thì phải đem nhưng từ chi mô răng rứa…Còn một số đài ở phía Bắc thì phải nà(là) nộn(lộn) no(lo) lào(nào) đất nước Việt Lam(đất nuớc Việt Nam) lên TV hay sao? Nếu nghĩ như thế thì biết ngày nào VN nói tiếng Việt chuẩn mực có tính pháp lý tính ổn định cao? Và Cứ hướng người dân ăn nói một cách bình dân không quy ước như thế thì biết ngày nào mức dân trí tiếng Việt (  nói đúng hiểu đúng ) của người dân được nâng lên.

       

        Phải cần để người dân quen dần với cách nói đúng và hiểu đúng chuẩn tiếng Việt càng nhiều càng tốt. Phương tiện truyền thông đại chúng - nhất là truyền hình – là phương tiện giáo dục nhanh nhất dễ đi vào tiềm thức của mỗi người một cách tự nhiên. Đừng để hằng ngày người ta cứ nghe quen những kiểu nói sai và mỗi đài nói mỗi kiểu ( vd: WTO.org.vn = VTV thì nói: Vê kép tê ô chấm o rờ gờ chấm vi en ( vừa tây vừa ta; vừa âm vừa tên; vừa Anh vừa Pháp); còn HTV thì đúp lờ vê tê ô chấm o erờ rê chấm vê ennờ) thì dần dần chúng ta sẽ có những thế hệ không phân biệt được chữ nghĩa tiếng Việt và sẽ còn dài dài “ Những bài văn…dễ sợ” những “…con chết dồi ai chả nợ cho cha” hoặc “ Mỹ giận chồng uống gụ đi chơi dề khuya...”của những cô tú cậu tú.( Bài: Ước chỉ là giấc mơ của tác giả Tố Tâm đăng trên báo tuổi trẻ số ra ngày 30 -7-2006)

                                                                                    Trung Kim  22/8/2006

trungkim

Chào anh ngodinhmien ạ!
Rất vui được quen biết anh! Vâng sao anh nói đúng vào cái ghét của tk thế ạ! Có đôi lúc tk nghĩ chắc vì mình khó tính hay sao ấy. Nhiều lúc bực mình quá không thèm coi nữa. Họ dường như học một sách bắt chước như con vẹt một thầy mà chẳng có sự sáng tạo nào cả. Hễ bước lên khán đài bất kể khán giả là ai già hay trẻ thì cứ la toáng lên những câu ngang trang nằm lòng coi ai cũng dưới "tài năng" của mình hết.
Thật là buồn phải không anh! Cám ơn anh đã ghé đọc bài. Chúc anh vui khoẻ!

ngodinhmien

Chào anh

@ Chào anh Trung Kim!

Lần đầu ghé nhà. Xin chào anh!
Tôi rất đồng tình với anh là tình trạng khá bát nháo về sử dụng từ ngữ câu cú...của người dẫn chương trình như một nạn dịch. Tôi dị ứng nhất là câu mà hầu như những người dẫn chương trình nào cũng nói (kể cả ca sĩ) mà không cần phân biệt đối tượng. Đó là câu: " Có phải không ạ?/ Đúng không ạ?".

Chúc anh vui khỏe!

trungkim

Chào NS. Vũ Vĩnh Phúc!
Mail của mình chẳng xi nhê gì đâu anh ạ! Người ta vẫn có lý lẽ của người ta và vẫn tự cho là đúng đó anh ạ! Mình bức xúc thì cứ nói cho đỡ buồn thôi mà Chứ còn lâu mới cải cách được cái bản chất bảo thủ!
Cam ơn Vũ Vinh Phúc đã ghé thăm! Chúc vui!

Vũ Vĩnh Phúc

Chào

Chào anh Trung Kim
Ghé thăm anh và đọc bài viết của anh. VVP cũng có đồng suy nghĩ với anh và comment của anh Bảy Thi.
Chắc có lẻ đến lúc chúng ta phải gởi mail góp ý với VVT rồi !

Chúc anh vui.

trungkim

Chào truongmo!
Truongmo nói đúng đấy! Hậu quả của việc giáo dục theo kiểu binh dân học vụ để lại hậu quả khó lường. Chẳng biết bao lâu nữa VN có được những điều hợp lý như chúng ta mong muốn nhỉ? Cám ơn truongmo đã ghé thăm! Chúc vui!

truongmo

Gửi anh Trung Kim

Tất cả đều do lỗi của giáo dục cải cách khiến cho chuẩn giáo dục của nước nhà tuột dốc thảm hại làm hỏng bao nhiêu thế hệ học sinh. Nên giờ đây ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt còn kiến thức của học sinh tệ kinh khủng. Chưa nói đến trình độ biên tập viên chỉ phát thanh viên thôi đã có vấn đề nói lắp ngắc ngứ phát âm sai...tùm lum tà la trước hàng triệu người coi TV mà không biết ngượng cũng chẳng thấy ai sửa lỗi nên ngày nào cũng thấy tụi đó len lặp lại lỗi cũ. Ngẫm thời nay thật rầu lòng anh ạ.

trungkim

Chào anh Tung Bách!
"Xin đừng trách móc nhà đài
Nói dai ngoanh ngách nhưng sai phần nhiều
Chữ nghĩa chả được bao nhiêu
Như keo dính chuột cứ liều rêu rao!

Lâu nay nhạc sỹ ra sao
Có bài thơ nào phổ nhạc hay không ?"

Viết bởi tungbach — 18 Aug 2009 15:07

"Được kiếm trong tay mặc sức múa
Bốn phương tám hướng ta tung hoành
Mặc chuyện trái tai gai con mắt
Mặc đời loạn lạc đời vô tâm
Mặc người hoang man người bức bối
"
Đang chờ anh có bài thơ nào hay gới thiệu cho TK một bài đây!
Cám ơn TB đã ghé thăm nha! Mai mốt về nhậu xương xương cho đỡ buồn nhỉ!

tungbach

Trung Kim

Xin đừng trách móc nhà đài
Nói dai ngoanh ngách nhưng sai phần nhiều
Chữ nghĩa chả được bao nhiêu
Như keo dính chuột cứ liều rêu rao!

Lâu nay nhạc sỹ ra sao
Có bài thơ nào phổ nhạc hay không ?

trungkim

Chào anh Huy Tập!
Ngày 13/8/2009 UBND tỉnh Bình Định ban hành Quyết định đình chỉ việc phát hành tác phẩm " Trịnh Công Sơn - vết chân dã tràng" của tác giả Ban Mai được ấn hành bởi Nhà Xuất Bản Lao động và Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông - Tây.
Lý do mà UBND tỉnh Bình Định đưa ra là tác phẩm này vi phạm Luật Xuất bản.
Được biết tác phẩm "Trịnh Công Sơn - vết chân dã tràng" là công trình phát triển từ luận văn cao học của thạc sĩ Nguyễn Thị Thanh Thúy (tức Ban Mai) cán bộ trường ĐH Quy Nhơn.

Tuy nhiên Hội đồng thẩm định tỉnh Bình Định cho rằng tác phẩm "Trịnh Công Sơn - vết chân dã tràng" có nội dung thiếu khách quan; xuyên tác sự thật lịch sử; xúc phạm nhiều trí thức nhạc sĩ khác...

TK chỉ biết chừng đó nhưng chưa đọc được tác phẩm này anh ạ! Chúc anh thương lộ bình an!

Huy Tập

Gửi Trung Kim

Đọc trên mạng nghe tun tập ca khúc "vết chân dã tràng " của Trịnh Công Sơn bị Tỉnh Bình Định cấm phát hành. Anh có hiểu nguyen nhân thưc là sao không? Anh đã được xem cuốn đó chưa>.Bây giờ Huy Tập lên tàu ra Bắc đây. Tạm biệt.